Proeftuinen aardgasvrije wijken (PAW)

Veel gemeenten werken aan een aanvraag voor de Proeftuinen Aardgasvrije Wijken als onderdeel van hun warmtetransitieplannen. Vaak werken ze samen met een buurtinitiatief of energiecoöperatie, want de warmtetransitie vraagt om een grote betrokkenheid van bewoners: zowel bij het formuleren van uitgangspunten, bij het samenwerkingsproces er naartoe, als bij de warmteoplossing zelf. Buurtwarmte ondersteunt bewoners die meewerken aan zo’n aanvraag en biedt een buurtaanpak, trainingen, experts en een Community of Practice voor initiatieven bij het uitvoeren van een proeftuin-project.

Energie Samen Buurtwarmte heeft een buurtaanpak ontwikkeld met een grote betrokkenheid van bewoners, zowel bij het maken van een buurtenergieplan als bij de warmteoplossing zelf. Centraal in de buurtaanpak van Energie Samen Buurtwarmte staat het versterken van eigenaarschap en onderlinge relaties (gemeenschapsvorming of community building) en het opbouwen van de wijkorganisatie. Dat zorgt voor draagvlak.

De bewonersparticipatie van Buurtwarmte bij proeftuinen richt zich op vier samenhangende gebieden:

  1. Uitbreiden, diverser maken en versterken van het netwerk,
  2. Samen met bewoners inhoudelijke plannen maken voor kwaliteitsverbetering,
  3. Communicatie gericht op verandering en betrokkenheid,
  4. Professionaliseren van het initiatief tot wijkorganisatie.

Ondersteuning voorafgaand aan de proeftuinaanvraag

Als onderdeel van landelijke financiering van de participatiecoalitie bieden we initiatieven:

  • Themabijeenkomsten voor vragen en advies over je aanvraag.
  • Een tekst over de werkwijze van Buurtwarmte die je kunt gebruiken voor je aanvraag, met name voor de participatieparagraaf.

Ondersteuning van initiatieven bij toekenning van een proeftuin bestaat uit:

  • Het stappenplan met parels, waar je gebruik van kan maken. Lees meer
  • Trainingen voor lokale buurtbegeleiders en initiatieven om met het stappenplan te werken. Lees meer
  • Meedoen in het kennisnetwerk van initiatieven met themabijeenkomsten, een COP (community of practice) en validatieprocessen. Lees meer
  • Strategisch advies, coaching en een pool van experts voor aanvullende externe deskundigheid die jouw initiatief kan verrijken. Lees meer

Een of twee personen per initiatief kunnen deelnemen aan dit programma.

Succesvolle PAW-aanvragen uit ons netwerk

  • Traais Energie Collectief (Drimmelen, 2018): MT-warmtenet (70⁰C) o.b.v. aquathermie (TEO) en een collectieve MT-warmtepomp. Piekvoorziening (deels) via buffervat. Lees meer
  • Grunneger Power (Groningen, 2018): Lokale coöperatie werkt aan eigen warmtenet o.b.v. aquathermie (TEO). Ook bronnen van nutsbedrijf zijn een optie, waarbij wordt uitgegaan van een MT-net (70⁰C) dat later naar 50⁰C kan gaan.  Lees meer
  • Coöperatie Warmtenet Oost-Wageningen (Wageningen, 2018): de Benedenbuurt is opgedeeld in 3 delen. Voor het deel van de proeftuin (Struikenbuurt) willen bewonerscoöperatie en gemeente samen met een professionele warmtepartner een warmte-bv oprichten die het gehele warmtesysteem gaat exploiteren. Lees meer
  • Energiek Nagele (Noordoostpolder, 2018): MT-warmtenet (70⁰C) o.b.v. zonnecollectoren met Hocosto opslag. Lees meer
  • Ketelhuis WG (Amsterdam, 2020): MT-warmtenet (70⁰C) o.b.v. TEO + WKO + collectieve warmtepomp. Alle verworven inzichten en leermomenten komen online op de site plankenzondergas.nl
  • Kerschoten Energie Neutraal KEN (Apeldoorn, 2020): MT-warmtenet (70⁰C) o.b.v. TEA (nabijgelegen RWZI) + collectieve warmtepomp
  • 't Ecozand (Den Bosch, 2020): ZLT-warmtenet (ca 20°C), met individuele warmtepompen per woning. Warmtebron is zonthermie (PVT) i.c.m. WKO; later ook aquathermie uit naastgelegen Dommel. Systeem kan ook koelen. 
  • Wijnjewoude Energieneutraal WEN (Opsterland, 2020): Groen gas (eigen mestvergisting) + isolatie + hybride warmtepomp.
  • Buurtwarmte Enkhuizen (Enkhuizen, 2022): zeer lage-temperatuurwarmtenet op basis van de restwarmte van een tuinbouwbedrijf; In beheer van de lokaal opgerichte energiecoöperatie (nieuwsbericht site Buurtwarmte Enkhuizen).
  • MOL-dorpen (Westerkwartier Groningen, 2022): stapsgewijze aanpak met sterke inzet op isolatie en deels hybride warmtepompen en deels all-electric in de dorpen Midwolde, Oostwolde en Lettelbert (nieuwsbericht Promotienoord.nl).
  • Warm Heeg (Súdwest-Fryslân, 2022): lage-temperatuurwarmtenet op basis van aquathermie: thermische energie uit oppervlaktewater gericht
    op een compact dorp. Lees meer in de rubriek Verhalen, 12 februari 2020).
  • Energiecoöperatie Peel Energie (Peel en Maas, 2022): een collectief warmtekoude systeem (lagetemperatuurwarmtenet) met de inzet van zonnewarmte en seizoensopslag. Systeem met zonthermie en restwarmte met opslag in een Ecovat. Ook koeling wordt meegenomen (nieuwsbericht 1Limburg.nl).
  • Buurtteam Eurowoningen Rozendaal (Leusden, 2022): stapsgewijze aanpak met isolatie van woningen naar individuele all-electric warmtepompen (nieuwsbericht Buurtteam). 

Meer informatie